Niech twoja lodówka się nie marnuje. Co musisz wiedzieć, żeby w pełni wykorzystać jej potencjał?

Według danych Federacji Polskich Banków Żywności co roku marnujemy około 2 MILIONÓW TON żywności. To oznacza, że miesięcznie każda rodzina wyrzuca do kosza 50 zł. Częściowo jest to kwestia nieumiarkowania w zakupach, a częściowo złego przechowywania jedzenia. Jak z głową używać lodówki, by jak najlepiej wykorzystać jej możliwości?
Jaka temperatura powinna panować wewnątrz lodówki? Jaka temperatura powinna panować wewnątrz lodówki? Rys. Marta Kondrusik

Niech twoja lodówka się nie marnuje. Co musisz wiedzieć, żeby w pełni wykorzystać jej potencjał?

Według danych Federacji Polskich Banków Żywności co roku marnujemy około 2 MILIONÓW TON żywności. To oznacza, że miesięcznie każda rodzina wyrzuca do kosza 50 zł. Częściowo jest to kwestia nieumiarkowania w zakupach, a częściowo złego przechowywania jedzenia. Jak z głową używać lodówki, by jak najlepiej wykorzystać jej możliwości?

Jaka temperatura powinna panować wewnątrz lodówki?

Taka, która mieści się w granicach od 2 do 4 stopni Celsjusza. Z jednej strony zapobiega to zamarzaniu znajdujących się w lodówce produktów (w temperaturze bliskiej 0 stopni Celsjusza). Z drugiej - chroni je przed rozwojem szkodliwych bakterii, m.in. pałeczek listerii, która świetnie sobie radzi w temperaturach od 5 do 37 stopni Celsjusza.

Choć w nowoczesnych lodówkach istnieje możliwość regulacji i stałego monitorowania temperatury, dla pewności - albo wtedy, gdy macie starszy model lodówki - możecie się zaopatrzyć w specjalny termometr lodówkowy. Termometry takie można kupić za niewielkie pieniądze (najtańsze, jakie widzieliśmy, kosztują około 10 zł) w sklepach internetowych, a także niektórych marketach budowlanych. Dzięki nim możecie precyzyjnie ocenić, jaka temperatura panuje w poszczególnych częściach lodówki.

Bo w różnych miejscach lodówki temperatura nieco się waha. To właśnie na podstawie tych różnic w temperaturze powinniśmy rozmieszczać poszczególne grupy produktów. Jak to robić, by jak najlepiej wykorzystać potencjał lodówki? Gdzie układać poszczególne produkty?

Jak układać produkty w lodówce? Jak układać produkty w lodówce? Rys. Marta Kondrusik

Gdzie układać poszczególne produkty?

Najwyższa temperatura panuje na drzwiach lodówki - zwykle około 3-4 stopnie Celsjusza. To tu powinniśmy trzymać produkty takie jak masło czy sery, których nie musimy mocno chłodzić. Większe, dolne półki, umieszczone u dołu drzwi, przeznaczone są na napoje i soki, a także  artykuły takie jak ketchup, musztarda i przetwory (od dżemów po korniszony). Są najczęściej tak dobrze zakonserwowane, że nie potrzebują bardzo niskich temperatur, by się nie popsuć. Pijesz wino? Co prawda najlepiej trzymać je w temperaturze od 5 do 7 stopni Celsjusza, ale jeśli masz ochotę na dobrze schłodzone, właśnie tu umieść butelki.

Najniżej w lodówce znajdują się zwykle szuflady, w których panuje temperatura ok. 2 stopni Celsjusza i najwyższa wilgotność. To miejsce, w którym powinniśmy trzymać owoce i warzywa. Uwaga - jeśli masz dwie szuflady, do jednej włóż owoce, a do drugiej warzywa. Te pierwsze - zwłaszcza jabłka - wydzielają niekiedy gaz (etylen), który przyspiesza dojrzewanie, a więc i psucie się tych drugich.

Podobna temperatura, około 3 stopnie Celsjusza, panuje także na górnej półce. Tu też możemy trzymać przetwory, ale również domowe obiady czy ciasta. Pamiętaj, by zjeść je w przeciągu maksymalnie 3 dni od przygotowania.

Na środkowych półkach jest nieco chłodniej, zazwyczaj około 2-3 stopni Celsjusza. Tu trzymaj to, co zamierzasz zjeść wkrótce, np. wędliny w plasterkach. To również dobre miejsce dla nabiału, w tym jajek, twarogu i jogurtów.

Najzimniejszym miejscem w lodówce są dolne półki, tuż ponad szufladami. To tu powinno się trzymać produkty, które najłatwiej się psują, czyli świeże mięso i ryby. Jeśli nie znajdują się w hermetycznym opakowaniu od producenta, najlepiej spożyć je w przeciągu 1-2 dni.

Jak układać produkty w lodówce? Jak układać produkty w lodówce? Rys. Marta Kondrusik

Jak rozmieszczać produkty?

Prawidłowe rozmieszczenie poszczególnych grup produktów to nie wszystko. By lodówka pracowała najefektywniej, nie powinniśmy jej przeciążać. Za wiele rzeczy upakowanych zbyt blisko siebie pogarsza cyrkulację powietrza wewnątrz lodówki, a więc i jej pracę. Postaraj się, aby pomiędzy poszczególnymi artykułami zostało nieco miejsca.

Nie powinieneś również wkładać do niej produktów, które są jeszcze gorące (np. resztek obiadu). To pogarsza pracę lodówki (musi przecież szybko schłodzić to, co do niej włożyliśmy), a przy tym powoduje, że mogą się również popsuć inne znajdujące się w niej produkty.

By szybko schłodzić gotowe potrawy lub resztki z obiadu, przełóż je do mniejszych pojemników (najlepiej szklanych lub specjalnych plastikowych, przeznaczonych do kontaktu z żywnością) lub słoików. Proces schładzania przyspieszysz, wkładając je następnie do zimnej wody lub okładając lodem (uwaga - muszą być szczelne oraz odporne na zmiany temperatur).

Pamiętaj, by produkty z krótszą datą ważności do spożycia kłaść z przodu półki, a te, które mogą poleżeć w lodówce dłużej - z tyłu. Dzięki temu istnieje mniejsze prawdopodobieństwo, że będziesz musiał coś wyrzucić. Produkty otwarte powinniśmy spożyć w terminie wskazanym przez producenta na opakowaniu (zazwyczaj jest to 48 godzin).

Co trzymać w lodówce, a co poza nią? Co trzymać w lodówce, a co poza nią? Rys. Marta Kondrusik

Co trzymać w lodówce, a czego nie?

Niektóre produkty, wbrew pozorom, w lodówce psują się szybciej niż poza nią. Do tej grupy należy przede wszystkim chleb, który w chłodziarce szybciej czerstwieje. Lepiej trzymać go w chlebaku, w szczelnym pakunku z czystej bawełnianej lub lnianej ściereczki. Źle "czuje się" w lodówce także oliwa, która w niej mętnieje, oraz miód.

Niskie temperatury wewnątrz lodówki źle znoszą również owoce egzotyczne, a także melony i arbuzy. W lodówce łatwo tracą smak i aromat, a niekiedy również pogarsza się ich konsystencja. Podobnie jest z pomidorami, ogórkami, cebulą, czosnkiem, cukinią, bakłażanami, warzywami strączkowymi, a także ziemniakami. Lepiej trzymać je w chłodnym, przewiewnym miejscu.

W lodówce warto za to trzymać grzyby, owoce miękkie (jak maliny, truskawki i jeżyny), wiśnie, czereśnie, śliwki, a także morele, brzoskwinie, jabłka i gruszki. Spośród warzyw mogą trafić do niej m.in kapustne (jak brokuł, kalafior czy brukselka), marchew, pietruszka, por, seler, burak, rzodkiewka oraz wszystkie liściowe (np. sałata, szpinak) i zioła. Warzyw o delikatnych liściach nie wkładaj do lodówki w foliowych siatkach, bo wtedy szybciej zgniją. Przełóż je do plastikowego lub szklanego pojemnika i przykryj ręcznikiem papierowym, który wchłonie nadmiar wilgoci.

Jak układać jedzenie w zamrażalniku? Jak układać jedzenie w zamrażalniku? Rys. Marta Kondrusik

Co z zamrażalnikiem?

W zamrażalniku powinna panować temperatura wynosząca ok. -18 stopni Celsjusza lub niższa, co można sprawdzić również za pomocą termometru lodówkowego. Aby zamrażalnik działał sprawnie, produkty, które w nim przechowujemy, powinny być - inaczej niż w lodówce - upakowane dosyć ciasno.

Produkty spożywcze najlepiej zamrażać w plastikowych woreczkach przeznaczonych do tego celu (oznaczonych symbolem śnieżynki), które pozwalają zaoszczędzić najwięcej miejsca. Można na nich również zapisać datę pakowania oraz nazwę tego, co znajduje się w środku. Po zamrożeniu nie zawsze łatwo rozpoznać zawartość poszczególnych paczek.

Podobnie jak do lodówki, nie chowamy do zamrażalnika gorących i ciepłych produktów. Trzeba najpierw poczekać, aż ostygną. Inaczej mogą uszkodzić inne produkty lub nawet sam zamrażalnik.

Jak myć lodówkę? Jak często rozmrażać zamrażalnik? Jak myć lodówkę? Jak często rozmrażać zamrażalnik? Rys. Marta Kondrusik

Jak myć i rozmrażać lodówkę?

Brud i gruba warstwa lodu to dobry sposób na to, żeby lodówka przestała działać sprawnie. Jak temu zapobiec?

Przede wszystkim trzeba ją myć przynajmniej raz na miesiąc. Do mycia najlepiej użyć wody z niewielką ilością płynu do mycia naczyń. W sprzedaży dostępne są również specjalne środki do mycia lodówek.

Jeśli nie chcesz używać chemii, zastosuj wodę z dodatkiem octu. Jego zapach szybko wywietrzeje, a lodówka będzie czysta. Do mycia trudno dostępnych miejsc możesz wykorzystać małą szczotkę do mycia naczyń lub nową, nieużywaną szczoteczkę do zębów.

Jeśli nie lubisz, gdy w lodówce unoszą się zbyt intensywne zapachy, możesz zainwestować w pochłaniacz, który da się zazwyczaj kupić w super- czy hipermarketach, sklepach z AGD oraz w internecie. I ponownie - jeśli wolisz tańszy, domowy sposób, postaw wewnątrz lodówki słoiczek lub miseczkę wypełnioną sodą oczyszczoną, która również potrafi wchłaniać zapachy.

Zamrażalnik trzeba również rozmrażać przynajmniej raz na pół roku. Częściej, jeśli zbiera się w nim gruba warstwa lodu. Utrudnia ona prawidłowe chłodzenie i może się przyczyniać do psucia się samego urządzenia i schowanych wewnątrz produktów. Najlepiej zabrać się do tego zimą, gdy temperatura spada sporo poniżej zera. Dzięki temu produkty zamrożone można wystawić na jakiś czas na zewnątrz i uniknąć ich rozmrożenia.

Jak rozmrozić lodówkę? Po pierwsze odłącz ją od prądu, otwórz drzwi chłodziarki i zamrażalnika, a pod spód podłóż ręcznik lub naczynie, do którego będzie spływać woda z topiącego się lodu. Wyjmij wszystkie produkty, a następnie przenieś je w inne chłodne miejsce. Jeśli rozmrażasz lodówę w cieplejszych miesiącach, możesz poowijać produkty w gazety i ręczniki, dzięki czemu dłużej utrzymają niską temperaturę. Teraz umyj wnętrze lodówki - najlepiej wyciągając poszczególne półki i szuflady i myjąc je oddzielnie. Jeśli warstwa lodu jest gruba, nie uderzaj w nią niczym, bo możesz uszkodzić urządzenie. Możesz spróbować przyspieszyć rozmrażanie, wstawiając do zamrażalnika garnek z ciepłą wodą, choć nie jest to metoda zalecana przez producentów. Rozmrożony zamrażalnik umyj podobnie jak lodówkę - przy użyciu wody z niewielką ilością płynu do naczyń lub octu. Poczekaj, aż urządzenie przeschnie lub osusz je ręcznikami papierowymi. Powkładaj szuflady i półki na miejsca, a następnie ułóż na nich produkty i podłącz lodówkę do prądu.

Uwaga: nowsze lodówki z systemem "No Frost" nie wymagają rozmrażania. Mimo to ich zamrażalniki również warto od czasu do czasu umyć (zgodnie z zaleceniami producenta).