Jak wybrać patelnię? Poznaj typy, rodzaje i zastosowania patelni

Jak wybrać patelnię? W gąszczu ofert trudno wskazać tę najlepszą. Jeśli zastanawiasz się nad tym, jak wybrać patelnię, pomyśl o swoich kulinarnych potrzebach i przyzwyczajeniach - to do nich musisz dopasować typ, rodzaj, wielkość oraz cenę patelni.

Nie ma na świecie jednej patelni, która przypadłaby do gustu wszystkim i nie istnieje idealna odpowiedź na pytanie "jak wybrać patelnię?". Na szczęście różnorodność patelni jest tak wielka, że każdy znajdzie coś dla siebie. Bo to właśnie na swoje potrzeby, wymagania i możliwości powinniśmy zwracać uwagę przy wyborze patelni.

Rodzaj kuchenki

Twojej kuchence nie jest wszystko jedno. Jeśli masz kuchenkę z płytą indukcyjną, musisz kupić patelnię wyprodukowaną specjalnie dla niej. Dobra wiadomość jest taka, że patelnia "indukcyjna" sprawdzi się na wszystkich innych kuchenkach. Wyjątkiem są woki do dań azjatyckich - typowa chińska patelnia w kształcie miski nie spisze się dobrze na europejskiej kuchence. Do naszych potrzeb dostosowane są nieco zmodyfikowane woki o bardziej płaskiej powierzchni. Średnica patelni powinna być nieco większa niż średnica gazowego palnika, na którym zamierzamy ją postawić.

Koszt patelni

Patelnię możesz kupić za kilkanaście, kilkadziesiąt, kilkaset, a nawet kilka tysięcy złotych. Nie daj się zwariować - wybierz opcję pośrednią. Zbyt tania patelnia na pewno nie wytrzyma długo; po kilku miesiącach trzeba będzie ją wymienić i wydać kolejne pieniądze. Zamiast wielu specjalistycznych patelni zdecyduj się na dosłownie kilka dostosowanych do swoich potrzeb. Wystarczy w zupełności, żeby poszaleć z patelnią w kuchni i jeszcze mieć co do garnka włożyć.

Wymiary patelni

W sklepach można zauważyć patelnie maciupkie, nawet o kilkucentymetrowej średnicy. Są urocze, ale niezbyt uniwersalne. Jeśli nie chcesz się rozdrabniać i pragniesz od razu zaopatrzyć się w solidny produkt na lata, kup coś bardziej neutralnego.

  • Średnica do 20 centymetrów

Niska (o brzegach wysokości około 5 centymetrów) patelnia o średnicy nie większej niż 20 centymetrów świetnie spisze się przy podsmażaniu cebuli, robieniu jajecznicy lub sadzeniu jajek, czyli zadaniach dość prostych i względnie niewymagających. Bez problemu zmieści się na standardowej kuchence i nie zajmie wiele miejsca w szafce.

  • Średnica do 28 centymetrów

Najczęściej spotykane i najbardziej uniwersalne patelnie mają około 24-28 centymetrów średnicy i 5-6 centymetrów wysokości. Nadają się niemalże do wszystkiego, od mięsa przez naleśniki, omlety, placki ziemniaczane po warzywa. Jeśli uznasz, że na razie chcesz kupić tylko jedną, ale za to uniwersalną patelnię, zdecyduj się na naczynie o właśnie takich wymiarach.

  • Średnica od 24 centymetrów i wyższy brzeg

Duża patelnia z wyższym brzegiem (około 8 centymetrów) umożliwi uduszenie mięsa, zrobienie gołąbków, makaronu czy warzyw w sosie. Wysoki rant zabezpieczy nasze ściany i kuchenkę przed daniami pryskającym na wszystkie strony.

Powłoka patelni

Jak wybrać patelnię z odpowiednią powłoką? I co to właściwie znaczy "odpowiednia powłoka"? To pytanie spędza sen z powiek kucharzom i profesjonalnym, i amatorskim, ponieważ to właśnie powłoka jest w patelni najważniejsza. Przede wszystkim nie powinna zawierać szkodliwych substancji takich jak PTFE czy PFOA.

  • Teflon

W modzie są patelnie z powłoką teflonową. Producenci zachwalają, że teflon pozwala na smażenie potraw bez tłuszczu i sprawia, iż jedzenie do patelni nie przywiera. W istocie zwykle trzeba dodać choć trochę tłuszczu, a do taniej i niestarannie wykonanej patelni teflonowej na pewno coś przywrze. Jednak porządna patelnia teflonowa powinna spełnić swoją rolę i umożliwić zdrowe oraz przyjemne gotowanie.

Niestety, teflon nie jest wieczny. Niewłaściwe używanie i nieodpowiednie czyszczenie patelni teflonowej znacznie skróci jej żywot. Jeżdżenie po niej metalowymi sztućcami, zeskrobywanie resztek jedzenia na siłę czy mycie ostrymi zmywakami sprawi, że patelnia szybko będzie do wyrzucenia. Jeśli zauważysz, że powłoka twojej teflonowej patelni się odrywa, natychmiast przestań jej używać. Naruszony teflon może być szkodliwy dla zdrowia. Im cięższa patelnia, tym grubsza teflonowa powłoka, a więc większa szansa na długie życie patelni.

  • Ceramika

Popularnością cieszą się również patelnie z powłoką ceramiczną. One także, podobnie jak patelnie teflonowe, umożliwiają smażenie z małym dodatkiem tłuszczu. Ceramika wypalana jest w bardzo wysokiej temperaturze, dlatego niestraszna jej temperatura kuchenna, nawet ta przekraczająca 400°C.

Uwaga! Nie wszystko ceramika, co się świeci. Nie daj się skusić białemu wnętrzu patelni - nie musi ono oznaczać, że to naprawdę powłoka ceramiczna. Jak wybrać patelnię ceramiczną? Zwróć uwagę na jej fakturę - jeżeli ma jakieś grudki i nierówności, oznacza to, że masz przed sobą pseudoceramicznego oszusta.

  • Żeliwo

Wielbiciele patelni żeliwnych pozostają w mniejszości, prym wiodą patelnie teflonowe i ceramiczne. Trochę szkoda, bo żeliwne naczynia są niezwykle odporne i wielofunkcyjne. Nagrzewają się powoli, ale kiedy już osiągną prawidłową temperaturę, można na nich smażyć długo i stabilnie. Niestety, dużo ważą i trudno je czyścić, ponieważ od wody rdzewieją.

  • Tytan

Tytan to król wytrzymałości. Do patelni z powłoką tytanową jedzenie nie powinno przywierać, tytan również trudno zarysować. Można na nim smażyć z ociupiną (lub nawet bez) tłuszczu. Minus prawdziwych patelni tytanowych jest taki, że bardzo dużo kosztują. W cenie zawiera się jednak wysoka, wieloletnia wytrzymałość.

Waga patelni

Zbyt lekka patelnia może się szybko odkształcić, zacząć "latać" po palniku i, w efekcie, nierówno smażyć jedzenie. Pierwszą oznaką odkształcenia patelni jest krzywo rozprowadzający się olej, najczęściej gromadzący się w jednym miejscu. Rozkołysana patelnia zwiększa ryzyko wypadku z gorącym tłuszczem. Cięższa i solidniejsza patelnia dłużej pozostanie stabilna.

Inne funkcje patelni

Zdarzyło ci się kiedyś nie móc znaleźć odpowiedniej wielkości pokrywki do patelni? No właśnie. Warto wybrać patelnię z pokrywką - bez pasującej trudno będzie na patelni cokolwiek udusić.

Niektóre patelnie mają odczepiane rączki. Dzięki temu można na nich przyrządzać w piekarniku np. zapiekanki, a także przechowywać je na niewielkiej przestrzeni. Do piekarnika można wstawić również patelnię z rączką żaroodporną.

Istnieją patelnie zaprojektowane specjalnie do naleśników - mają bardzo niski brzeg albo specjalnie wypustki na małe placuszki czy amerykańskie pankejki. W sprzedaży są również patelnie z powierzchnią grillową, która dzięki grillowym rowkom odtłuszcza potrawy.

No to jak wybrać patelnię?

Podsumowując - taką, która najlepiej pasuje do twoich potrzeb. Jeśli gotujesz tylko dla siebie albo dla dwóch osób, kup patelnię o średnicy 24 centymetrów. Jeżeli pichcisz dla większego grona, zdecyduj się na coś powyżej 28 centymetrów. Zwracaj uwagę na jakość powłok i certyfikaty producenta. Nie kupuj taniochy, która rozsypie ci się w rękach po kilku miesiącach, zaszkodzi twojemu zdrowiu i jakości potrawy. Na patelnię warto trochę wydać - to inwestycja w smak, zdrowie, użyteczność i kulinarną przyjemność.