Śledzie na wigilijnym stole - 12 przepisów

Śledzie często pojawiają się na wigilijnym stole, bo - mimo że już nie jest to wymagane - większość z nas ciągle pości podczas tej uroczystej kolacji.
Śledzie w sosie musztardowym i śmietanowym Śledzie w sosie musztardowym i śmietanowym Fot. Arkadiusz Ścichocki / AG

Śledzie w sosie musztardowym i śmietanowym

Tradycyjnie na wigilijnym stole powinno pojawić się 12 potraw, więc wybraliśmy właśnie 12 przepisów na pyszne śledzie. Wiadomo, trzeba też znaleźć miejsce na barszcz, rybę po grecku czy makowiec, ale przecież śledzie można jeść nie tylko od święta, prawda?

Ta ryba doskonale sprawdza się zarówno ze słodkimi dodatkami, takimi jak np. rodzynki, jak i wytrawnymi. W sosie musztardowym i śmietanowym na pewno zrobią furorę.

Składniki:

8 sprawionych śledzi
Marynata:
1/2 szklanki białego octu winnego
2 łyżki cukru
2 łyżki cukru
sól i biały pieprz do smaku
Sos śmietankowy:
1 posiekana czerwona cebula
1 szklanka kwaśnej śmietany
sól
pieprz
Sos musztardowy:
3 łyżki musztardy
1 szklanka kwaśnej śmietany
1/2 łyżeczki curry
sól
biały pieprz

Sposób przygotowania:

Śledzie opłucz i pokrój na dwucentymetrowe kawałki. Zrób marynatę: wszystkie składniki wymieszaj w rondelku i zagotuj na wolnym ogniu. Zdejmij z ognia, ostudź. Zimną marynatą zalej pokrojone śledzie i odstaw pod przykryciem na 24 godziny do lodówki. Przygotuj sosy, mieszając w osobnych naczyniach podane składniki. Osącz zamarynowane śledzie, połowę wymieszaj z sosem śmietanowym, pozostałe z sosem musztardowym. Odstaw na całą dobę do lodówki.

Autor: Anna Wrońska

Śledź po japońsku

To bardzo ascetyczny sposób na podanie śledzi, które z korniszonami bardzo zgrywają się smakowo.

Składniki:

4 matiasy (płaty śledziowe) przekrojone na połówki
olej
1 posiekana cebula
2-3 korniszony
1/2 puszki zielonego groszku
2 jajka ugotowane na twardo
majonez
sól
grubo mielony pieprz

Sposób przygotowania:

Śledzie polej 3-4 łyżkami oleju, przykryj folią aluminiową, odłóż na 30 minut. Pośrodku talerzyka ułóż połówki jajek, posól je i popieprz, udekoruj kleksem majonezu. Dookoła jajek ułóż śledzie, a obok w miseczkach podaj cebulkę, pokrojone ogórki i osączony groszek.

Źródło: Nowa Kuchnia Polska

Śledzie curry ze skórką pomarańczową, śmietaną, majonezem i świeżym szczypiorkiem Śledzie curry ze skórką pomarańczową, śmietaną, majonezem i świeżym szczypiorkiem Fot. Łukasz Zandecki

Śledzie curry ze skórką pomarańczową

Majonezowo-śmietanowy sos z curry sam w sobie jest świetny, ale dodatek skórki pomarańczowej to "wisienka na torcie" i zapach doskonale pasujący do Bożego Narodzenia.

Składniki:

6-8 filetów śledziowych matiasów
1/2 szklanki mleka
1 winne jabłko
1/2 opakowania kandyzowanej skórki pomarańczowej (ok. 5 dag)
4 łyżki majonezu
4 łyżki gęstej śmietany
1 łyżka soku z cytryny
1/2 łyżeczki curry
cukier i sól do smaku
2 łyżki drobno pokrojonego szczypiorku

Sposób przygotowania:

Filety zalewamy mlekiem i odstawiamy na 2 godz. Następnie osuszamy i kroimy na kawałki. Jabłko obieramy i ścieramy na grubych oczkach lub kroimy w drobną kostkę. Mieszamy: skórkę pomarańczową, jabłko, majonez, śmietanę, sok z cytryny, curry, cukier i sól. Układamy śledzie na półmisku i polewamy sosem. Posypujemy szczypiorkiem.

Autor: Dorota Próchniewicz

Śledzie w sosie śliwkowym Śledzie w sosie śliwkowym Fot. Łukasz Zandecki / AG

Śledzie w sosie śliwkowym

Klasyka, która nigdy nie wyjdzie z mody.

Składniki:

8 filetów śledziowych
1 szklanka mleka
1 garść migdałów
30 dag suszonych śliwek
1/3 szklanki oleju
szczypta cukru
sól
2 łyżki soku z cytryny lub octu winnego
kilka gałązek natki

Sposób przygotowania:

Filety namocz przez 2-3 godziny w mleku, osącz, zwiń w ruloniki, a mleko wylej. Migdały sparz, obierz ze skórki i drobno posiekaj. Śliwki namocz (przez co najmniej godzinę) w 1/2 szklanki wody i rozgotuj je. Masę śliwkową przetrzyj przez sito, dodaj olej i migdały, wymieszaj i przypraw cukrem, solą i sokiem cytrynowym (lub octem). Ruloniki śledziowe ułóż na półmisku, polej sosem i udekoruj natką.

Śledzie z pomidorową cebulą Śledzie z pomidorową cebulą Fot. Łukasz Zandecki / AG

Śledzie z pomidorową cebulą

Śledzie z sosem pomidorowym będą pięknie prezentowały się na białej zastawie.

Składniki:

4-6 dorodnych śledzi matias
1 mały koncentrat pomidorowy
1 cebula
przyprawa do zup w płynie
oliwa
pieprz
cukier
ocet balsamiczny
cytryna

Sposób przygotowania:

Śledzie wypłucz lub wymocz w wodzie albo mleku, aby nie były zbyt słone. Pokrój w dzwonka i ułóż w miseczce. W oddzielnym naczyniu przygotuj sos: koncentrat wymieszaj z łyżką oliwy, sokiem z 1/2 cytryny i łyżeczką cukru. Wymieszaj do uzyskania jednolitej masy, przypraw do smaku pieprzem. Posiekaj cebulę, dodaj nieco octu balsamicznego i cukru. Wymieszaj i odstaw na kilka minut. Sos pomidorowy połącz z cebulą i polej śledzie. Do sosu możesz dodać odrobinę węgierskiej pasty paprykowej, wtedy smak będzie bardziej pikantny.

Sałatka śledziowo-ziemniaczana Sałatka śledziowo-ziemniaczana Fot. Sławomir Smolarek

Sałatka śledziowo-ziemniaczana

Sałatkę możesz posypać posiekanymi ogórkami, kaparami lub koperkiem.

Składniki:

750 g małych ziemniaków sałatkowych
250 g filetów śledzia w oleju
4 średnie ogórki kiszone
4 łyżki kaparów w zalewie
1 szalotka
1 łyżeczka musztardy typu Dijon
3-4 łyżki majonezu

Sposób przygotowania:

Ziemniaki wyszoruj dokładnie szczoteczką i ugotuj w mundurkach. Odlej, ostudź, pokrój na cząstki. Śledzie odsącz z oleju i pokrój w niewielkie kawałki. Ogórki pokrój w półplasterki, cebulę posiekaj. Wszystkie składniki wymieszaj i wstaw na pół godziny do lodówki.

Autor: Zuzanna Wiciejowska

Rilettes ze śledzi Rilettes ze śledzi Fot. Anna Dobrowolańska (annadobrowolanska.com)

Rilettes ze śledzi

Rozgrzewający imbir to świetny dodatek do śledzia podawanego na stół, gdy za oknem mróz.

Składniki:

1 duża marchewka
sok z 1/2 cytryny
1 łyżka białego octu winnego
10 g marynowanego imbiru (w supermarketach jest na półkach ze składnikami do sushi)
1 mały pęczek koperku; posiekany
500 g filetów śledziowych
100 g masła
2 liście laurowe

Sposób przygotowania:

Marchewkę ścieramy na grubej tarce, mieszamy z sokiem cytrynowym, octem, posiekanym imbirem (można dodać łyżkę zalewy z imbiru) i koperkiem. Przyprawiamy do smaku. Filety śledziowe układamy w brytfance, przykrywamy kawałkami masła, dodajemy liście laurowe i pieczemy 30 minut - do miękkości. Po ostudzeniu zdejmujemy z filetów skórę i rozdrabniamy mięso widelcem na małe kawałki. Masło, które zostało w brytfannie, cedzimy, łączymy ze śledziami i startą marchewką; można dodatkowo doprawić do smaku. Podajemy na żytnim chlebie. (według przepisu Nigela Slatera)

Autor: Anna Wrońska

Śledź pieczony z oliwkami i sosem maślanym Śledź pieczony z oliwkami i sosem maślanym Fot. Anna Dobrowolańska (annadobrowolanska.com)

Śledź pieczony z oliwkami i sosem maślanym

A może przystawka śledziowa na ciepło?

Składniki:

1 filet śledziowy
sól
świeżo mielony czarny pieprz
Skorupka oliwkowa:
250 g zielonych oliwek bez pestek
1 roztarty ząbek czosnku
3 łyżki oliwy
2-3 łyżki tartej bułki
Sos maślany:
300 ml białego wina
20 g masła
2 łyżki śmietanki tortowej 36%

Sposób przygotowania:

Rozgrzewamy piekarnik do 180 st. C. Śledzia solimy i pieprzymy, układamy na blasze skórą do dołu. Robimy oliwkową skorupkę, miksując jej składniki w blenderze. Rozkładamy na śledziu, pieczemy 7-8 minut. Robimy sos: wlewamy wino do rondla i redukujemy o połowę. Dodajemy masło i śmietankę, podgrzewamy, mieszając, aż masło się stopi, a sos będzie gładki. Polewamy śledzia i podajemy - można udekorować go świeżym tymiankiem i oliwkami.

Autor: Anna Wrońska

Śledzie po skandynawsku Śledzie po skandynawsku Fot. Arkadiusz Ścichocki / AG

Śledzie po skandynawsku

Śledzie zapiekane z chrzanem to też może być ciekawa odmiana.

Składniki:

75 dag świeżych niesolonych oczyszczonych śledzi
3/4 szklanki śmietany 22-proc.
2 łyżki keczupu
3 łyżki startego chrzanu
1.5 łyżki masła
1 łyżka soku z cytryny
sól

Sposób przygotowania:

Śledzie umyj, wykrój filety, skrop od środka sokiem z cytryny i posól. Końce filetów załóż do środka. Śledzie ułóż w naczyniu żaroodpornym wysmarowanym łyżką masła. Polej śmietaną wymieszaną z keczupem i chrzanem, skrop pozostałym roztopionym masłem. Zapiekaj 20 minut w piekarniku nagrzanym do temperatury 220 st. C. Podawaj z ziemniakami z wody i zieloną sałatą.

Śledzie warzywne Śledzie warzywne Fot. Łukasz Zandecki

Śledzie warzywne

Zima to sezon na warzywa korzeniowe, warto to wykorzystać!

Składniki:

6-8 filetów śledziowych
2 pomidory
1 łodyga selera naciowego
1 gotowana marchewka
1 gotowana pietruszka
3 korniszony
1 cebula
1 łyżeczka soku z cytryny
1 łyżka majeranku
sól
pieprz do smaku
Na sos:
4 łyżki gęstej śmietany
2 łyżki ostrego ketchupu
1 łyżka majonezu

Sposób przygotowania:

Śledzie kroimy na małe kawałki i układamy na półmisku. Pomidory sparzamy, obieramy ze skórki i kroimy w kostkę. Selera kroimy bardzo drobno, pietruszkę i marchewkę - w plasterki, korniszony i cebulę również w kostkę. Mieszamy składniki sosu. Warzywa rozkładamy równomiernie na śledziach i polewamy sosem.

Autor: Dorota Próchniewicz

Śledź w cydrze z bazylią Śledź w cydrze z bazylią Fot. Arkadiusz acichocki / Agencja Gazeta

Śledź w cydrze z bazylią

Niby tradycyjny śledź z jabłkami, ale podkręcony cydrem i bazylią.

Składniki:

1 kg świeżego śledzia
350 ml cydru (lub soku jabłkowego wymieszanego z odrobiną gazowanej wody mineralnej)
2 (najlepiej szare renety) kwaśne jabłka
1 pęczek bazylii
mąka
sól
pieprz
2 łyżki masła
oliwa

Sposób przygotowania:

Śledzia patroszymy i zalewamy na pół godziny cydrem zmieszanym z roztartymi w dłoniach liśćmi bazylii (pół pęczka). Jabłka obieramy, kroimy w ósemki i smażymy z obu stron na maśle z odrobiną oliwy. Gdy zbrązowieją, dokładamy oprószone mąką, solą i pieprzem śledzie. Smażymy z obu stron na złoty kolor. Pod koniec dorzucamy pozostałe, porwane na kawałki liście bazylii, skrapiamy całość oliwą. Podajemy z razowym chlebem.

Śledź siekany Śledź siekany Fot. Arkadiusz Ścichocki / AG

Śledź siekany

Dla wielbicieli łagodniejszych smaków - białą cebulę możesz zastąpić czerwoną.

Składniki:

50 dag filetów śledziowych (matiasów)
2-3 średnie cebule
4 jajka
4 łyżki dobrej oliwy
1 łyżka octu winnego
2 łyżki cukru

Sposób przygotowania:

Filety zalej zimną wodą i odstaw na 30 minut (wody powinno być dużo, śledzie nie mogą być odkryte). Potem przełóż na sitko, aby odciekły, delikatnie osusz papierowym ręcznikiem i drobniutko posiekaj. Posiekaj także cebulę i ugotowane na twardo, obrane jajka, dodaj do śledzi, wymieszaj. Wlej oliwę i ocet, dodaj cukier, jeszcze raz dokładnie wymieszaj.