Najlepsze przepisy na domowy chleb: w godzinę, na zakwasie, do odrywania. Inspiracje na Światowy Dzień Chleba

16 października obchodzimy Światowy Dzień Chleba (tego samego dnia przypada też Światowy Dzień Żywności). Z tej okazji zróbcie sobie kanapkę na chlebie własnego wypieku. Takich bochenków nie ma w piekarniach. Nie pożałujecie!
Irlandzki chleb sodowy Irlandzki chleb sodowy Fot. Kamil Zieliński

Irlandzki chleb sodowy (Irish soda bread)

To coś dla początkujących piekarzy. Ten chleb robi się w godzinę, a jest bardzo smaczny. Kolejny łatwy przepis - w formie wideo - znajdziecie na samym dole slajdu.

Składniki:

    (na dużą formę do keksu lub dwie małe)

    Sposób przygotowania:

    Oba rodzaje mąki, cukier, sodę i sól miksujemy z masłem przez 10 minut, aż składniki dokładnie się połączą. Wówczas dodajemy maślankę i miksujemy. Masę przekładamy do natłuszczonej formy, wierzch smarujemy rozmąconym jajkiem i oprószamy mąką razową. Pieczemy 35 minut w 200 st. C.

    Przepis na podstawie www.goodfoodireland.ie; konsultacja: Artur Cyronek

    Chleb cukiniowo-ziemniaczany z orzechami Chleb cukiniowo-ziemniaczany z orzechami Fot. Marta Majewska

    Chleb cukiniowo-ziemniaczany z orzechami

    Dodatku cukinii i ziemniaków wbrew pozorom nie czuć w chlebowym cieście. Nadają mu one jednak delikatności.

    Składniki:

    (na dwie formy keksowe o długości 24 cm)

    • 550 g mąki orkiszowej chlebowej typ 850
    • 250 g mąki z pszenicy płaskurki (jeśli mamy trudności z kupieniem mąki z orkiszu i płaskurki użyjmy po prostu 800 g zwykłej mąki pszennej chlebowej typ 750)
    • 30 g świeżych pokruszonych drożdży
    • 200 ml ciepłego mleka
    • 200 ml ciepłej wody
    • 50 g stopionego masła
    • 2-3 łyżeczki soli
    • 200 g ziemniaków ugotowanych w mundurkach obranych i startych na grubej tarce
    • 150 g cukinii obranej i startej na drobnej tarce
    • 100 g grubo pokrojonych orzechów laskowych
    Oraz:
    • masło i mąka do foremek

    Sposób przygotowania:

    Mieszamy mąkę obu rodzajów w misce, pośrodku robimy dołek. Rozpuszczamy drożdże w mleku, wlewamy do dołka, posypujemy odrobiną mąki z brzegów dołka, przykrywamy i odstawiamy na pół godziny, aż drożdże zaczną pracować (spienią się). Do miski z mąką i drożdżami dodajemy pozostałe składniki, zagniatamy, a najlepiej wyrabiamy mikserem, bo ciasto jest ciężkie i klejące. Przykrywamy wilgotną ściereczką zmoczoną w ciepłej wodzie; odstawiamy w ciepłe miejsce, czekamy, aż podwoi objętość. Wyrośnięte ciasto szybko zagniatamy, napełniamy nim natłuszczone, oprószone mąką formy, przykrywamy i czekamy, aż znowu podrośnie - pół godziny powinno wystarczyć. Wierzchy chlebków oprószamy mąką. Pieczemy 10 minut w 220 st. C na najniższej półce piekarnika. Zmniejszamy temperaturę do 180 st. C i pieczemy jeszcze 35-40 minut. Gorące chlebki wyrzucamy z foremek i studzimy - najlepiej na kratce.

    Chleb drożdżowy z pesto Chleb drożdżowy z pesto Fot. Natalia Nowak-Bratek

    Chleb drożdżowy z pesto

    Nie dość, że ten chleb jest smaczny, to jeszcze pięknie się prezentuje. W sam raz do odrywania.

    Składniki:

    Nadzienie:
    • pół szklanki domowego pesto bazyliowego
    • masło do form

    Sposób przygotowania:

    Mieszamy 125 ml wody z drożdżami i cukrem. Odstawiamy na 5 minut, aż drożdże zaczną pracować. Dodajemy pozostałą wodę i połowę mąki, mieszamy. Wsypujemy pozostałą mąkę i sól, dodajemy masło i miksujemy lub mieszamy ręką, aby składniki się połączyły. Wyrabiamy, aż ciasto stanie się gładkie i elastyczne. Formujemy kulę, wkładamy ją do natłuszczonej miski, przykrywamy ściereczką i odstawiamy do wyrośnięcia. Rozgrzewamy piekarnik do 200 st. C. Natłuszczamy tortownicę o średnicy 22 cm. Zbijamy ciasto i rozwałkowujemy na bardzo cienki prostokąt (długi na 60 cm). Smarujemy go pesto, zostawiając 1,5 cm czystego brzegu wzdłuż dłuższej strony. Łapiemy za drugi dłuższy brzeg (od strony z pesto) i ciasno zwijamy w rulon, który przecinamy wzdłuż na pół. Pasy układamy na krzyż jeden na drugim i delikatnie skręcamy (jak sznurek), pilnując, by rozcięcie zawsze było na wierzchu. Następnie zwijamy sznurek w ślimak i przenosimy do tortownicy. Przykrywamy ściereczką i czekamy, aż wyrośnie. Pieczemy 5-10 minut, zmniejszamy temperaturę do 175 st. C i pieczemy 20-30 minut.

    Autor: Olga Badowska

    Placek chlebowy z szałwią

    Wolisz pieczywo w egzotycznym stylu? Te cienkie chlebki możesz podawać z pastami warzywnymi (np. hummusem), albo do warzywnego gulaszu.

    Składniki:

    • 25 dag mąki żytniej razowej
    • 25 dag mąki orkiszowej
    • saszetka suchych drożdży (7 g)
    • 1 łyżeczka soli
    • garść liści świeżej lub 2 czubate łyżeczki suszonej szałwii
    • 3 łyżki oliwy + parę łyżek do posmarowania blachy
    • 300 ml letniej wody
    • gruba sól morska

    Sposób przygotowania:

    Oba rodzaje mąki przesiewamy z drożdżami i solą. Dodajemy posiekaną szałwię (pokruszoną, jeżeli jest suszona) i łączymy składniki. Stale mieszając, powoli wlewamy oliwę i wodę. Zagniatamy ciasto, aż będzie gładkie. W konsystencji powinno być też dość twarde. Formujemy kulę, lekko oprószamy mąką. Przykrywamy ściereczką i odstawiamy na godzinę w ciepłe miejsce, aby urosło. Rozwałkowujemy ciasto na placek grubości 1 cm. Układamy na blasze lekko posmarowanej oliwą. Znów przykrywamy i odstawiamy na 20 minut. Smarujemy placek oliwą, oprószamy solą morską. Wstawiamy do piekarnika rozgrzanego do temperatury 180 st. C. Pieczemy 30 min. Podajemy na ciepło, np. z pastą hummus.

    Autor: Tessa Capponi-Borawska

    Chlebek marchewkowo-pomarańczowo-daktylowy Chlebek marchewkowo-pomarańczowo-daktylowy Fot. Małgorzata Dzięgielewska (piperzczywanilia.blogspot.com)

    Chlebek marchewkowo-pomarańczowo-daktylowy

    A może coś na słodko? Ten chlebek bliższy jest smakiem ciastu marchewkowemu, wciąż bardzo popularnemu w naszym kraju.

    Składniki:

    Sposób przygotowania:

    Rozgrzewamy piekarnik do 180 st. C, natłuszczamy keksówkę. Przesiewamy oba rodzaje mąki z proszkiem, solą i cynamonem. Jajka ucieramy z cukrem na puszystą masę, miksujemy ze skórką otartą z 1 pomarańczy oraz 50 ml soku, następnie z olejem z pestek dyni i jogurtem. Daktyle bardzo drobno siekamy lub miksujemy w malakserze. Łączymy z marchewką, a potem z mieszanką suchych składników. Dodajemy masę jajeczną i dokładnie mieszamy. Wlewamy do foremki i pieczemy 60-80 minut, aż brzegi ciasta zaczną odchodzić od boków formy. Chlebek będzie dość wilgotny, ale wykałaczka wbita w ciasto nie powinna po wyciągnięciu być oblepiona ciastem. Z drugiej pomarańczy ocieramy skórkę, obieramy ją i wykrawamy z niej fileciki. Skórkę mieszamy z jogurtem. Ostudzony chlebek kroimy na grube kromki, podajemy z kleksem jogurtu i cząstkami pomarańczy.

    Autor: Olga Badowska

    Chleb orkiszowy Chleb orkiszowy Fot. Alina Gajdamowicz / Agencja Gazeta

    Chleb orkiszowy

    Nigdy nie przygotowywałeś zakwasu? To w gruncie rzeczy nie jest takie trudne, ale wymaga cierpliwości i systematyczności. Poniżej znajdziesz instrukcję przygotowania zakwasu, którego możesz użyć następnie w kolejnych przepisach.

    Składniki:

      Zakwas:
      • 600 g razowej mąki orkiszowej (może być typ 2000)
      • 600 ml letniej wody
      Oraz:
      • 800 g razowej mąki orkiszowej (może być typ 2000)
      • 700 g mąki pszennej (typ 500)
      • 5 łyżeczek soli
      • 4 łyżki oliwy
      • po 1 szklance siemienia lnianego
      • płatków owsianych
      • pestek dyni i pestek słonecznika
      • 7 szklanek letniej wody

      Sposób przygotowania:

      Na 5 dni przed planowanym pieczeniem chleba przygotowujemy zakwas. Mieszamy 200 g mąki orkiszowej oraz 200 ml wody w szklanym naczyniu i pozostawiamy na 24 godziny w temperaturze pokojowej. Następnego dnia bierzemy 1/4 mikstury (10 dag), dodajemy 100 g mąki orkiszowej oraz 100 ml letniej wody i pozostawiamy na kolejne 24 godziny, również  w temperaturze pokojowej. Powtarzamy te czynności przez 3 dni. Po tym czasie zakwas jest gotowy do użycia.

      Robimy chleb. Mieszamy oba rodzaje mąki z solą, dodajemy cały zakwas, oliwę oraz wodę i wyrabiamy ciasto. Odkładamy 6 łyżek ciasta - to będzie zakwas do pieczenia kolejnego chleba; możemy go przechowywać w lodówce szczelnie zakryty przez 14 dni. Do reszty ciasta dodajemy ziarna i płatki owsiane, mieszamy i przekładamy do wysmarowanych olejem i obsypanych bułką tartą foremek. Odstawiamy do wyrośnięcia na 10-12 godzin - w temperaturze pokojowej pod przykryciem. Pieczemy godzinę w 200 st. C (z termoobiegiem w 180 st. C).

      Chleb razowy z żurawiną Chleb razowy z żurawiną Fot: Natalia Nowak-Bratek (krewimleko.wordpress.com)

      Chleb razowy z żurawiną

      Lubisz chleby ze słodkimi dodatkami? Do ciasta możesz dodać nie tylko żurawinę, ale również rodzynki czy pokrojone w drobniejsze kawałki suszone śliwki lub morele.

      Składniki:

      • 2 łyżki siemienia lnianego
      • 130 ml wrzątku
      • 300 g mąki pszennej razowej (typ 2000)
      • 200 g mąki pszennej (typ 480)
      • 70 g mąki żytniej razowej (typ 2000)
      • 70 g mąki gryczanej
      • 190 g zakwasu żytniego
      • 400 ml letniej wody
      • 2,5 łyżki oleju sezamowego
      • 1 łyżka słodu jęczmiennego (np. diastatycznego)
      • garść suszonych żurawin
      • 15 g soli
      • 40 g płatków owsianych
      • olej do wysmarowania formy (najlepiej wymieszany z odrobiną oleju sezamowego)
      • sezam do posypania

      Sposób przygotowania:

      Siemię lniane zalewamy wrzątkiem, studzimy. Następnie mieszamy (razem z wodą z moczenia) z kolejnymi ośmioma składnikami. Przykrywamy ściereczką i odstawiamy na 3 godziny. Żurawiny grubo siekamy, dodajemy do ciasta razem z solą i płatkami owsianymi. Mieszamy około 10 minut, podsypując mąką, jeśli ciasto jest nadal zbyt wilgotne. Przekładamy masę do natłuszczonej miski, przykrywamy i odstawiamy na godzinę. Zagarniamy ciasto szpatułką (od ścianki miski do środka) 30 razy, odstawiamy na godzinę. Znów zagarniamy i zostawiamy jeszcze na godzinę. Dzielimy ciasto na pół, wkładamy do natłuszczonych keksówek, oprószamy mąką i odrobiną sezamu. Przykrywamy ściereczką i odstawiamy na 1,5 godziny. Rozgrzewamy piekarnik do 230 st. C. Nacinamy chleb wzdłuż przez środek. Na dnie piekarnika ustawiamy płytkie naczynie z wrzącą wodą, stawiamy foremki z ciastem na środkowej kratce. Pieczemy 40-50 minut, aż skórka będzie chrupiąca i twarda. Wyłączamy piekarnik, uchylamy drzwiczki i zostawiamy chleby na 10 minut. Studzimy. *Dodaje się go do mąki, by wypieki lepiej rosły i miały lepszą konsystencję. Piekarze używają więc słodu, by uszlachetnić mąkę. Bez obaw, to żadna chemia. słód występuje naturalnie w ziarnach pszenicy i z nich jest pozyskiwany. Kupicie go w sklepach dla domowych piwowarów (najczęściej w płynie albo w proszku). Jeśli zależy wam na lepszej strukturze chleba, użyjcie słodu z aktywnymi enzymami amylazy, czyli diastatycznego. Smak poprawi słód niediastatyczny, ze zdeaktywowanymi enzymami. Ewentualnie można go pominąć w przepisie.

      Autor: Olga Badowska

      Chleb z mieszanej maki na zakwasie Chleb z mieszanej maki na zakwasie Fot. Natalia Nowak-Bratek, krewimleko.wordpress.com

      Chleb z mieszanej mąki na zakwasie

      Do chleba możesz również dodać ulubione nasiona i pestki (dyni, słonecznika, siemię lniane - mogą być wszystkie naraz, jak w poniższym przepisie).

      Składniki:

      Sposób przygotowania:

      Zakwas mieszamy z mąką i wodą w dużej misce. Odkładamy 3 łyżki takiego ciasta do słoiczka, zakręcamy i wkładamy do lodówki. To zakwas na następne pieczenie. Do ciasta dodajemy pozostałe składniki, dokładnie wyrabiamy. Natłuszczamy trzy formy do chleba, wkładamy ciasto (powinno sięgać do 3/4 wysokości formy). Przykrywamy ściereczką i odstawiamy na 10-12 godzin do wyrośnięcia. Przykrywamy każdy chlebek kawałkiem folii aluminiowej (aby ciasto nie przypaliło się nam z wierzchu) i pieczemy godzinę w 200 st. C. Zdejmujemy folię i dopiekamy przez 15 minut, aby chlebki się przyrumieniły. Upieczone chlebki wyjmujemy z form na ściereczki (spodem do góry) i przykrywamy ściereczkami. Studzimy.

      *W proporcjach, jakie lubicie, np.: 1/2 kg pszennej zwykłej + 1/2 kg żytniej razowej + 1/2 kg pszennej razowej; 1 kg pszennej zwykłej + 1/2 kg żytniej razowej; 1/2 kg chlebowej orkiszowej + 1/2 kg pszennej zwykłej + 1/2 kg razowej (pszennej lub żytniej)

      Jasny chleb na zakwasie Jasny chleb na zakwasie Fot: Natalia Nowak-Bratek (krewimleko.wordpress.com)

      Jasny chleb na zakwasie

      Nie martw się, jeśli za pierwszy razem nie wyjdzie ci zakwas albo chleb. Praktyka czyni mistrza.

      Składniki:

        Do I rozmnożenia zakwasu: Do II rozmnożenia zakwasu: Ciasto właściwe:

        Sposób przygotowania:

        Rozmnażamy zakwas po raz pierwszy. Jeśli mamy już zakwas w lodówce, odmierzamy z niego 24 g i odstawiamy tę porcję na godzinę, aby zakwas doszedł do temperatury pokojowej. Następnie rozrzedzamy wodą, łączymy z mąką i dokładnie mieszamy. Przykrywamy gazą i odstawiamy w ciepłe miejsce na 8-12 godzin. Powinniśmy uzyskać mniej więcej 70 g zakwasu, który jeszcze raz rozmnażamy: łączymy go z wodą, następnie z mąką. Przykrywamy gazą i odstawiamy w ciepłe miejsce na 8-12 godzin. Powinniśmy uzyskać 210 g zakwasu. Przygotowujemy ciasto właściwe. Mieszamy mąkę pszenną, zakwas, sól i wodę. Mieszamy lub powoli miksujemy na gładką masę. Wsypujemy mąkę chlebową i dokładnie mieszamy. Odstawiamy na 10 minut. Zagarniamy ciasto szpatułką (od ścianki miski do środka) 30 razy, odstawiamy na 20 minut - powtarzamy tę czynność jeszcze dwukrotnie. Ciasto można też zagnieść ręką, lekko podsypując mąką, ale będzie mniej puszyste. Czystą miskę wykładamy ściereczką i oprószamy mąką, wkładamy ciasto, przykrywamy i odstawiamy na 2 godziny do wyrośnięcia. Rozgrzewamy piekarnik do 230 st. C razem z blaszką wyłożoną pergaminem. Następnie wyjmujemy blaszkę, oprószamy mąką i ostrożnie wyjmujemy chleb. Nacinamy w czterech miejscach, tak by na środku chleba powstał kwadrat (można też naciąć w mniejszą kratkę). Na dnie piekarnika ustawiamy płytkie naczynie z wrzącą wodą, wsuwamy blaszkę z ciastem. Pieczemy 25 minut i zmniejszamy temperaturę do 175 st. C. Jeśli chleb zrumieni się z jednej strony, przekręcamy blaszkę. Pieczemy jeszcze jakieś 30 minut. Studzimy.

        Komentarze (5)
        Światowy Dzień Chleba: najlepsze przepisy na domowy chleb: w godzinę, na zakwasie, do odrywania
        Zaloguj się
        • Taba To

          Oceniono 10 razy 6

          Czy wiecie że prawdziwy chleb z własnego wypieku ( wraz z dodatkami i energią wypieku ) jest aktualnie ok. 6 x tańszy niż pseudo razowy gniot z... tańszego marketu? O walorach zdrowotnych i odżywczych nie wspomnę.

        • a_figa

          Oceniono 2 razy 2

          Chleb sodowy... hm zamienił stryjek siekierkę na kijek... to już wolę chleb na zakwasie niż na sodzie.

        • arek_2006

          Oceniono 1 raz 1

          Rada z mojego doświadczenia. Zimą kupiłem w sklepie na Lidlu automat do wypieku chleba. Testowałem różne mieszanki - kupione w Tesco, Auchan, Carefourze. Początkowo za najlepsze uznałem Gdańskich Młynów z Tesco, ale już chyba ich nie prowadzą. W tej chwili, od VIII używam Bogutyn Młyn. Te zwykłe, tańsze - nie jakieś wydumane. np chleb winny. Od IX rodzina nie chce już "kupnego" - piekę co 2. dzień. Bochenek wagi 0,8kg (wychodzi z 0,5 kg mieszanki) kosztuje mnie ok 3-3,2 ze wszystkim. Jest smaczny, zwłaszcza gdy dodawałem np smażoną cebulkę. Szczerze polecam. Automat do chleba to mój najlepszy zakup kuchenny tego roku.

        Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX