Świąteczne standardy - bez tych dań nie ma świąt!

Karp w galarecie, pierogi z kapustą i grzybami, piernik - bez tych dań większość z nas nie wyobraża sobie wigilijnego czy bożonarodzeniowego stołu. Wśród tych potraw znajdziemy i takie, które - choć nie do końca tradycyjne - na dobre zadomowiły się wśród 'klasyków'.
Sałatka jarzynowa
Coraz częściej zastępowana innymi daniami, wciąż jeszcze w wielu domach podczas każdych świąt i uroczystości na stół trafia sałatka jarzynowa. Potrzebna będzie włoszczyzna (3,50 zł), kolejne dwa jajka (1,40 zł), dwa niewielkie kiszone ogórki (1,50 zł), jabłko (60 gr). Na szczęście słoik majonezu jest naprawdę spory, więc starczy i do sałatki.
Ta tradycyjna potrawa kosztować będzie 7 zł. Sałatka jarzynowa Coraz częściej zastępowana innymi daniami, wciąż jeszcze w wielu domach podczas każdych świąt i uroczystości na stół trafia sałatka jarzynowa. Potrzebna będzie włoszczyzna (3,50 zł), kolejne dwa jajka (1,40 zł), dwa niewielkie kiszone ogórki (1,50 zł), jabłko (60 gr). Na szczęście słoik majonezu jest naprawdę spory, więc starczy i do sałatki. Ta tradycyjna potrawa kosztować będzie 7 zł. Fot. Agata Jakubowska / Agencja Gazeta

Sałatka jarzynowa

Na wielu świątecznych stołach nie obędzie się bez sałatki jarzynowej. Jeśli chcesz ją urozmaicić, możesz dodać do niej na przykład ugotowanego buraka, fasolę konserwową lub kukurydzę.

Składniki:

4 marchewki
2 pietruszki
1 średni ziemniak (opcjonalnie)
1/2 niedużego selera
4 ogórki kiszone lub konserwowe
1 cebula lub nieduży por
2 jajka na twardo 1 jabłko
1 puszka groszku konserwowego
4 czubate łyżki majonezu
sól
pieprz

Sposób przygotowania:

Marchewkę, pietruszkę, selera i ziemniaka obierz, zalej wodą, posól i ugotuj. W zależności od tego, jak lubisz, ugotuj do miękkości lub pozostaw lekko twarde. Cebulę, jabłko i ogórki obierz ze skórki, a jajka ze skorupek. Wszystkie składniki pokrój w grubą lub drobną kostkę, w zależności od tego, jak lubisz. Groszek wyjmij z puszki i odsącz na sitku. Wszystkie składniki przełóż do miski i wymieszaj. Dodaj majonez, wymieszaj i dopraw solą i pieprzem. Rady: Sałatkę możesz wykonać z warzyw, które posłużyły np. do ugotowania wywaru czy rosołu. Niektórzy zamiast groszku dodają fasolę, są też wersje z kukurydzą i papryką. Kompozycja sałatki zależy od upodobań, można ją doprawić słodką sproszkowaną papryką lub curry.

Autor: Maria Szkop

Śledź pod pierzynką Śledź pod pierzynką Fot. Agata Jakubowska / Agencja Gazeta

Śledź pod pierzynką

Taką sałatkę najlepiej ułożyć w przeźroczystym naczyniu. Dzięki temu będzie się ładnie prezentować. Poszczególne warstwy możesz wykładać zarówno według przepisu, jak i własnego uznania.

Składniki:

5 solonych filetów śledziowych
1 duża cebula
4 ogórki konserwowe
3 ziemniaki
3 buraczki
majonez (wg uznania)
3 jajka
pieprz

Sposób przygotowania:

Filety śledziowe zalej wodą i mocz około 2 godzin. Następnie odsącz z wody, zalej mlekiem i mocz jeszcze pół godziny. Odsączone filety pokrój w cienkie paseczki. Ziemniaki obierz i ugotuj w osolonej wodzie. Buraki umyj i ugotuj w osobnym garnku, następnie ostudź i obierz. Ogórki obierz. Jajka ugotuj na twardo i obierz ze skorupki. Cebulę drobno posiekaj, trzy ogórki i ziemniaki pokrój w drobną kostkę. Buraki zetrzyj na tarce o dużych oczkach. Jaja zetrzyj na tarce o drobnych oczkach. W przezroczystym naczyniu ułóż następujące warstwy: śledzie, cebula, majonez, ogórki, ziemniaki, majonez, buraki, majonez. Poszczególne warstwy możesz posypać pieprzem. Wierzch sałatki posyp startymi jajkami i udekoruj pokrojonym w pałeczki ogórkiem kiszonym. Odstaw do lodówki na noc, aby smaki się przegryzły.

Rada: Ilość majonezu zależy od Ciebie, jeśli lubisz sałatki z dużą ilością, możesz położyć grubsze warstwy.

Autor: Maria Szkop

Karp w galarecie Karp w galarecie Fot. Agata Jakubowska / Agencja

Karp w galarecie

Na wigilijnym stole nie może także zabraknąć karpia - czy to smażonego, czy w galarecie. Jeśli nie jesteś jego zwolennikiem, możesz zastąpić go inną rybą, np. pstrągiem lub łososiem, albo mielonymi rybnymi kuleczkami.

Składniki:

3/4-1 litr wywaru warzywnego
1 ugotowana marchewka
1 karp (1-1,5 kg)
5 łyżeczek żelatyny
1/2 cytryny
mała puszka zielonego groszku
sól
pieprz
świeży majeranek

Sposób przygotowania:

Dokładnie oczyszczonego i obranego z ości karpia w całości lub pokrojonego w dzwonka dodaj do wywaru z warzyw. Gotuj na małym ogniu przez 20 minut. Wyjmij, osącz. Na półmisku ułóż rybę, plasterki marchewki i groszek. Dwie szklanki wywaru rybno-warzywnego przecedź, a następnie wymieszaj z żelatyną. Dopraw solą, pieprzem i sokiem z cytryny. Zalej karpia, a kiedy całość ostygnie, wstaw półmisek do lodówki. Trzymaj go w lodówce, dopóki galareta nie stężeje. Przed podaniem udekoruj gałązkami majeranku.

Autor: Junona Lamcha-Grynberg

Ryba po grecku Ryba po grecku Fot. przepisy_aleksandry

Ryba po grecku

Rybę po grecku można podawać zarówno na zimno, jak i na ciepło - np. ze świeżym, chrupiącym chlebem lub tłuczonymi ziemniakami. Jeśli lubisz pikantne smaki, możesz doprawić sos warzywny suszoną ostrą papryką lub dodać do niego świeżą papryczkę chili.

Składniki:

8 filetów z dorsza/mintaja/halibuta
2 jajka
mąka + bułka tarta do panierowania
4 duże marchewki
2 średnie pietruszki
1 średnia cebula
1 mały por
połówka małego selera
2-3 łyżki przecieru pomidorowego
sól
pieprz
4-5 ziarenek ziela angielskiego
2 liście laurowe

Sposób przygotowania:

Natrzyj filety pieprzem i solą. Obtocz każdy filet w mące, następnie w jajku, a na samym końcu w bułce tartej. Smaż ryby z obu stron, aby panierka nabrała złoto-brązowego koloru. Pokrój cebulę i pora w piórka; marchew, pietruszkę i seler zetrzyj na tarce o grubych oczkach. Na niewielkiej ilości podsmaż cebulę i por. Następnie dodaj resztę warzyw, liść laurowy i ziele angielskie. Smaż kilka minut - mieszaj, aby jarzyny się nie przypaliły. Przecier pomidorowy rozmieszaj z około 1/2 - 3/4 szklanki wody i wlej do warzyw. Duś na małym ogniu, aż warzywa będą miękkie. Co jakiś czas zamieszaj. Dopraw warzywa. Na dnie naczynia, w którym będziesz serwować rybę, wyłóż 1/3 część warzyw, a na niej 4 filety. Następnie kolejną 1/3 część warzyw, pozostałe filety i wszystko przykryj pozostałymi jarzynami. Kiedy potrawa całkowicie wystygnie wstaw do lodówki na noc, aby składniki się "przegryzły".

Autor: przepisy_aleksandry

Barszcz czerwony Barszcz czerwony Fot. Agata Jakubowska / AG

Barszcz czerwony

Według tradycji barszcz czerwony powinno się przyrządzać z dodatkiem zakwasu przygotowanego z buraków. Wbrew pozorom nie jest to nic trudnego. Osobom, które chciałyby się o tym przekonać polecamy instruktażowe wideo Jakuba Kuronia - "Pyszny barszcz na święta? Już teraz musisz przygotować zakwas".

Składniki:

Zakwas na barszcz:
2 buraki
2 ząbki czosnku
2 liście laurowe
4 ziarenka ziela angielskiego
1 łyżka soli gruboziarnistej
1/2 łyżeczki cukru
1 kromka razowego chleba

Czysty barszcz:
2-3 buraki
1 jabłko
1 gruby plaster selera
2 ząbki czosnku
1 liść laurowy
3 ziarna ziela angielskiego
3 szklanki przecedzonego przez ściereczkę zakwasu
sól
pieprz
cukier

Sposób przygotowania:

Robimy zakwas: Buraki obieramy i kroimy w plastry. Wkładamy do litrowego słoika, dodając przyprawy i pokruszony chleb. Zalewamy 3 szklankami przegotowanej, ciepłej wody i odstawiamy na 3-4 dni.
Robimy czysty barszcz: Buraki obieramy i tniemy na plastry. Układamy w garnku, dodajemy obrane, pokrojone w ćwiartki jabłko, seler, pokrojony w słupki czosnek. Wlewamy 2-3 szklanki wody i gotujemy na małym ogniu godzinę. Dodajemy zakwas, zagotowujemy. Przykrywamy, odstawiamy na kilka godzin. Przecedzamy i podgrzewamy.

Autorzy: Dorota Próchniewicz, Teo Vafidis, Anna Wrońska

Pierogi z kapustą i grzybami Pierogi z kapustą i grzybami Fot. Łukasz Zandecki / AG

Pierogi z kapustą i grzybami

Kapustę z grzybami można podawać zarówno jako farsz do pierogów, uszek czy krokietów, jak i samodzielną potrawę. Jeśli nie jesteś mistrzem w lepieniu pierogów lub masz zamiar przygotować je po raz pierwszy, możesz skorzystać z naszego tekstu pt. "Moje pierwsze pierogi - jak to się robi?".

Składniki:

1/2 kg mąki
200 ml ciepłej wody
1 jajko
2 łyżki oleju
szczypta soli

Farsz:
1 kg kiszonej kapusty
1 duża posiekana cebula
Sól
pieprz
4-6 łyżek Bułki tartej
4 łyżki oleju
5 dag suszonych grzybów

Sposób przygotowania:

Zrób farsz: posiekaną kapustę uduś na oleju, dodaj usmażoną cebulę, tartą bułkę i ugotowane, posiekane grzyby. Przypraw solą i pieprzem, wymieszaj.
Zagnieć ciasto z mąki, soli i jajka, dolewając po trochu wodę i zagniatając tak długo, aż będzie elastyczne i przestanie się kleić. Podziel je na 4 części i cienko rozwałkuj. Z ciasta wytnij szklanką krążki, na każdy nałóż czubatą łyżeczkę farszu, złóż na pół i zaciśnij brzegi. Uformowane pierogi gotuj w płaskim, szerokim garnku w osolonej wodzie. Gdy wypłyną, gotuj je jeszcze na małym ogniu przez 4-5 minut, po czym wyjmij łyżką cedzakową, osącz i przełóż na półmisek.

Źródło: Miesięcznik Kuchnia

Makowiec Makowiec Fot. Julianna Bednarczuk

Makowiec

Na wigilijnym stole nie może również zabraknąć maku (na przykład w postaci makowca lub strucli), który według tradycyjnych wierzeń miał zapewniać szczęście i urodzaj w nadchodzącym roku.

Składniki:

250 g maku
4 jabłka
1 szklanka cukru pudru
5 jajek
5 łyżek kaszy manny
150 ml oleju rzepakowego
2 łyżeczki proszku do pieczenia
2 łyżki mąki ziemniaczanej
2 łyżki kakao
otarta skórka z pomarańczy i cytryny
2 łyżki rumu
2 łyżki kandyzowanej skórki pomarańczowej
0.5 szklanki orzechów włoskich
0.5 szklanki żurawiny
100 g suszonych śliwek bez pestek

Do dekoracji:
100 g czekolady
1 łyżka masła
ewentualnie - cukier puder

Sposób przygotowania:

Mak podprażyć na suchej patelni, przesypać do rondelka razem ze śliwkami, zalać wrzącą wodą, pozostawić do napęcznienia (można na całą noc). Nadmiar wody delikatnie zlać, mak zmielić 3-krotnie. Oddzielić żółtka od białek, żółtka ubić z cukrem na puszystą jasną masę, ciągle ubijając wlewać olej i rum. Dodać zmielony mak, wymieszać. Kaszę manną, proszek do pieczenia, mąkę i kakao wymieszać, wsypać do masy jajeczno-makowej. Wymieszać. Dodać starte na tarce o grubych oczkach jabłka, żurawinę, posiekane śliwki i orzechy, kandyzowaną i startą skórkę pomarańczy ponownie wymieszać. Białka ubić na sztywną pianę, delikatnie połączyć z ciastem. Ciasto przełożyć do wyłożonej papierem do pieczenia formy (tortownica o średnicy 26 cm, prostokątna blaszka o wymiarach 20x30cm). Wstawić do nagrzanego piekarnika, piec ok 45-50 minut w temp. 170 st.C do tzw. Suchego patyczka. Po upieczeniu wyjąć z piekarnika, jeszcze ciepłe przykryć folią aluminiową i zostawić w chłodnym miejscu na kilka/kilkanaście godzin do całkowitego wystudzenia i stężenia. Przed podaniem polać czekoladą (w kąpieli wodnej rozpuścić tabliczkę czekolady, dodając 1 łyżkę masła) lub posypać cukrem pudrem.
Autor: Julianna Bednarczuk

Piernik Piernik Fot. Natalia Nowak-Bratek (krewimleko.wordpress.com)

Piernik

W dawnych czasach piernik, ze względu na zawartość drogocennych przypraw, był oznaką luksusu. Pewnie z tego powodu stał się ciastem świątecznym. Jeśli chcesz, po upieczeniu i wystudzeniu, możesz go przeciąć i posmarować dżemem czy powidłami lub przełożyć marcepanem.

Składniki:

(na 2 duże keksówki)
6 jajek
1.5 szklanki cukru
300g masła
500g miodu (najlepiej gryczanego)
350g mąki pszennej + 2-3 łyżki do obtoczenia bakalii
300g mąki żytniej typ 720
2 łyżeczki sody oczyszczonej
4 łyżki przyprawy do piernika (zmielone i wymieszane kardamon; goździki; gałka muszkatołowa; ziele angielskie; anyż; pieprz; cynamon)
500 g mieszanych ulubionych bakalii (u mojej babci były orzechy laskowe; podprażone i otarte ze skórki; rodzynki; kandyzowana i pokrojona w kostkę skórka pomarańczowa; suszone morele)
300 g masła
2 szklanki zsiadłego mleka (trzeba nastawić na zsiadłe dobre wiejskie mleko niepasteryzowane)

Polewa czekoladowa:
4 łyżki masła
8 łyżek cukru
4 łyżki naturalnego kakao
4 łyżki kwaśnej śmietany 22%

Sposób przygotowania:

Ubijamy jajka z cukrem na kogel-mogel. Roztapiamy masło, dodajemy miód, podgrzewamy, mieszając, aż się rozpuści. Gdy ostygnie, mieszamy z jajkami. Mąkę łączymy z sodą i przyprawami. Do mieszaniny jajek, miodu i masła dodajemy po łyżce - i na zmianę - mąkę oraz kwaśne mleko. Stale mieszamy, aż powstanie gładkie ciasto - można mikserem na niskich obrotach. Bakalie mieszamy z 2-3 łyżkami mąki, przekładamy na sitko, aby usunąć nadmiar mąki, a potem dodajemy do ciasta piernikowego, delikatnie mieszając - chodzi o to, aby bakalie dobrze rozłożyły się w cieście, inaczej opadną na dno podczas pieczenia. Dwie keksówki smarujemy masłem, wyściełamy pergaminem, napełniamy ciastem. Nożem rysujemy rowek (wzdłuż przez środek) każdej porcji ciasta (podczas pieczenia ciasto rośnie i jeśli go nie nadkroimy, popęka nierównomiernie i nieładnie). Pieczemy w 170 st. C przez 45-50 minut - patyczek wetknięty w ciasto powinien być suchy po wyjęciu. Upieczone pierniki studzimy przez kilka minut w formie, wyjmujemy i studzimy całkowicie. Przygotowujemy polewę. Masło, cukier i kakao podgrzewamy na małym ogniu, mieszając, aż cukier się rozpuści. Zdejmujemy z ognia, dodajemy śmietanę, mieszamy, aż powstanie gładka polewa. Lekko studzimy, rozsmarowujemy na piernikach. Teraz można udekorować całymi obranymi migdałami lub paseczkami kandyzowanej skórki pomarańczowej. Czekamy, aż polewa zastygnie, kroimy na porcje. Uwaga: oczywiście, można ułatwić sobie pracę, robiąc polewę po prostu ze stopionej czekolady. Aby taka polewa nie zmatowiała po ponownym zastudzeniu, najlepiej jest stopić tabliczkę czekolady na parze, a do roztopionej dodać drugą tabliczkę - tym razem startą na drobnej tarce - i mieszać, aż obie czekolady się połączą.

*Przepis Rozalii, babci Inki Wrońskiej

Kompot z suszu Kompot z suszu Fot. Agata Jakubowska / Agencja

Kompot z suszu

Jeśli chcesz urozmaicić smak tradycyjnego kompotu, oprócz suszonych owoców możesz dodać do niego również dobrze umyte (w gorącej wodzie) i pocięte na cząstki cytrusy wraz ze skórką.

Składniki:

Suszone owoce:
śliwki
morele
gruszki
jabłka
żurawina

Przyprawy np.:
goździki
cynamon
kardamon
ew. cukier do smaku

Sposób przygotowania:

Mieszankę kompotową zalej wrzącą wodą, zagotuj i zostaw na noc. Rano spróbuj i ewentualnie trochę posłódź i podgotuj na wolnym ogniu. Odstaw do wystygnięcia. W przygotowanym w ten sposób kompocie owoce zachowują jędrność.

Autor: Junona Lamcha-Grynberg

Więcej o:
Komentarze (7)
Świąteczne standardy - bez tych dań nie ma świąt!
Zaloguj się
  • puzonik48

    Oceniono 5 razy 5

    Ciasto na pierogi ,które jest jak puch ,rozpływa się w ustach i znakomicie się klei :)
    1/2 kg mąki wsypać do miseczki ,rozpuścić 10 dkg masła w garnuszku i zmieszać z wrzątkiem +sól .Tym zalewamy mąkę ,czekamy chwilkę aż ostygnie ,żeby sobie rąk nie poparzyć i zagniatamy ciasto .Zagniecione na jakieś 20 min.zawijamy w folię .Potem wykładamy na stolnice i wałkujemy .Mimo to ,że jest mięciutkie nie klei się do wałka .Przepis z sieci znakomity :)

  • magwol2

    Oceniono 5 razy 3

    Po dodaniu kwasu barszczu nie można zagotować, bo straci kolor i zrobi się burobrązowy.

  • Teresa Resko

    Oceniono 3 razy -3

    Super sprawa, , takie nasze lokalne produkty są dla nas najlepsze. Ja je uwielbiam, są naprawdę zdrowe i świetnie wspomagają odchudzanie. Przeczytajcie sobie książkę odchudzanie z elementami fizjologii i biochemii, warto, oj warto sama najlepiej wiem po sobie..

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX