Świąteczne ucztowanie

Czy tylko my objadamy się tak w święta? Nie, choć zdecydowanie należymy do narodów, które świętują najdłużej, święta Bożego Narodzenia to uczta dla ciała i ducha pod każdą szerokością geograficzną.
Pokusa Janssona i gorący gloeg

Nie bez powodu to w tym kraju powstało pojęcie szwedzki stół. Szwedzi w święta Bożego Narodzenia zasiadają przy suto zastawionym stole, który nosi nawet specjalną nazwę - julbord. Przez lata świąteczne menu różniło się w zależności od regionu kraju oraz zasobności portfela. Inaczej świętowano na północy, a na południu pielęgnowane były odrębne tradycje kulinarne. Potrawy różniły się również na stołach mieszkańców miast i wsi. Teraz jednak nie ma większych różnic. Tradycyjnie kolację wigilijną zaczyna się w Szwecji od zakąsek - pasztetów, marynowanego śledzia, wędzonej kiełbasy, salcesonu, nóżek w galarecie. Każda z gospodyń najwięcej uwagi przykłada do świątecznej szynki, podawanej w całości z różnymi dodatkami, przyprawionej solą i cukrem. Potem na stole pojawiają się dania gorące. Klopsiki i pokusa Janssona, czyli zapiekanka z anchois serwowana również na święta wielkanocne. Wszystko to przegryzane jest chlebem o charakterystycznym słodkim zapachu. Potem na stole pojawia się lufisk, czyli danie rybne, najczęściej suszona molwa lub czarniak, które na parę tygodni przed świętami marynuje się w wodzie i ługu. Na deser podaje się ryżowy pudding i pierniczki pepparkakor, a wszystko popija się grzanym winem (gloegg).

Pierniczki

Szwedzkie śledzie

Pasztet skandynawski

Indyk na Wyspach

Anglicy rozpoczną ucztę tradycyjnie pieczonym indykiem, któremu na wystawnym półmisku towarzyszyć będą zapiekane warzywa. Całość polewa się sosem gravy - ciemną i gęstą mieszaniną sosów, które wydzielają się z mięsa i warzyw podczas pieczenia, których ciemny kolor często podkręca się za pomocą "gravy salt", czyli soli i barwnika karmelowego. W Anglii podczas świąt podawane są również pieczone mięsa. Do końca XIX wieku była to zazwyczaj gęsina.

Następnie na stoły trafi "Christmas pudding" - wytrawny deser, na który każda z angielskich gospodyń ma swój własny przepis. Niektóre receptury przetrwały wieki i przekazywane są kolejnym pokoleniom, które przyrządzają potrawę, tak jak ich przodkowie przed laty. Pudding obowiązkowo składa się z suszonych warzyw, łoju zwierzęcego oraz mąki. Jednak w jego składzie znaleźć można także daktyle, rodzynki lub skórkę pomarańczy, a sos którym oblewany jest deser obowiązkowo powinien zawierać brandy. Prawdziwy christmas pudding musi najpierw trochę dojrzeć, nim trafi na świąteczny stół. Angielskie gospodynie czekają nawet do dwóch miesięcy, nim przygotują potrawę.

Angielskie Christmas Mince Pie

We Francji....wolna amerykanka

Francuzi zaskoczą nas nie tylko ilością potraw na świątecznym stole, ale również różnorodnością kulinarnych obyczajów. Świąteczna kolacja, "Le Réveillon" odbywa się po północy w Wigilię Bożego Narodzenia. W Bretanii zajadają się miejscową specjalnością - gryczanymi plackami polanymi kwaśną śmietaną. W regionie Alzacji święta nie odbędą się bez pieczonej gęsi, a w Burgundii obowiązkowo na stole musi pojawić się indyk i kasztany. Mało? Paryżanie na świąteczną kolację przygotowują ostrygi. Z Prowansji pochodzi natomiast zwyczaj serwowania 13 deserów pod koniec wigilijnej wieczerzy, które symbolizować mają Jezusa i dwunastu apostołów.

Francuska pieczona gęś

Niemiecka prostota

Niemcy również nie zasiadają do postnej kolacji wigilijnej. Na świątecznym stole znajdziemy pieczoną gęś oraz kiełbaski Wiesswurst serwowane z sałatką ziemniaczaną. Obowiązkowy jest Christstollen - ciasto migdałowe z dodatkiem rodzynek, posypane cukrem pudrem. Tradycyjne, świąteczne ciasto kształtem powinno przypominać dzieciątko zawinięte w becik.

Kisiel z karpiem na jednym stole

Najbliżsi polskim zwyczajom są Litwini. U naszych sąsiadów znajdziecie również dwanaście tradycyjnych potraw. Podczas Kuczias, czyli litewskiej Wigilii, najważniejsze są dania rybne. Podobnie jak u nas prym wiedzie karp, którego podaje się smażonego, pieczonego lub w galarecie. Na stole znajdziemy również śledzie przyrządzane z buraczkami, grzybami lub marchewką. Kuczias nie odbędzie się również bez różnego rodzaju pierożków, często podawanych w kilku wersjach. Charakterystyczną potrawą są śliżyki - zapiekane kulki z ciasta drożdżowego, do których podaje się aguonu pienas ("mleko makowe") - mak zalany wodą i miodem. Na wigilijny deser Litwini serwują kisiel (kisielius), biały z owsianki lub czerwony z żurawin.

Śledzie po litewsku

Barszcz wileński

Świąteczny piernik wileński