Wielkanoc - cukier na cenzurowanym

Trudno wyobrazić sobie święta wielkanocne bez tradycyjnego mazurka, baby czy tłustej paschy. Jest to niewątpliwie jeden z trudniejszych okresów dla osób, które prowadzą zdrowy tryb życia.

Niestety świąteczne słodkości są obfite w cukier, masło czy czekoladę, co często skutkuje dodatkowymi kilogramami. Nie musi tak być! Obecnie na rynku jest dostępnych wiele zamienników cukru, które zmniejszą kaloryczność słodyczy oraz sprawią, że będą zdrowsze. Jaką mamy alternatywę?

Słodycze, ciastka, trufle, batoniki zawsze będą miały stosunkowo dużo kalorii, dlatego nie możemy mówić o słodyczach „light”. Alternatywą dla osób dbających o linię i zdrowie mogą być jedynie takie przepisy i składniki, które zwiększą wartość odżywczą słodkości. Wystarczy, że zamienimy cukier na jego słodkie substytuty.  

Zamienniki cukru

Alternatywą dla cukru jest także stewia i ksylitol. Stewia jest rośliną, w której substancją słodzącą jest glikozyd, 15-45 razy słodszy od sacharozy i mający zerową kaloryczność. Dużą zaletą stewii jest jej znaczna odporność na wysoką temperaturę (nawet do 200°C), co sprawia że świetnie nadaje się do pieczenia. Warto jednak pamiętać, że ze względu na inne właściwości chemiczne stewia nie „zachowuje” się jak cukier - nie karmelizuje i nie fermentuje. Z kolei ksylitol, będący cukrem z kory brzozy, jest około 40 proc. mniej kaloryczny od zwykłego cukru, a wygląda i smakuje dokładnie tak samo. Ponadto przeciwdziała próchnicy, przywracając prawidłowe pH w jamie ustnej. Nie można jednak spożywać go więcej, niż 3 łyżeczki dziennie, gdyż może wywołać biegunkę. Ksylitol nie nadaje się do ciast z dodatkiem drożdży, gdyż nie stanowi dla nich pożywki.

„Naturalnym sposobem na obniżenie części cukru i tłuszczu w świątecznych wypiekach jest wykorzystanie puree z suszonych śliwek kalifornijskich. Pozwoli to nam zachować wilgotność oraz poprawić konsystencję i smak wypieków, jednocześnie zwiększając ich wartość odżywczą. Suszone śliwki są nie tylko bogate w błonnik, ale także zawierają witaminę B6, która sprawia, że łagodniej odczuwamy skutki zmęczenia - co w ferworze świątecznych przygotowań może okazać się bardzo ważne.” - mówi Barbara Dąbrowska-Górska, dietetyczka i ekspertka kampanii „Przyjaciółka z Kalifornii”.

Owocowe doładowanie

Do świątecznych wypieków warto dodawać owoce, by zyskać błonnik, witaminy, minerały oraz antyoksydanty. W zależności od sezonu, możemy dodawać owoce świeże lub mrożone. Przez cały rok dostępne są także suszone owoce, takie jak np. śliwki kalifornijskie. Kupując je warto zwracać uwagę, aby były niedosładzane i niesiarkowane.

Kreatywnie w kuchni

Podczas świątecznego gotowania warto też wyjść poza utarte schematy i receptury. Świetną bazę do ciasta może stanowić np. kasza jaglana. Można ją wykorzystać zamiast sera w serniku bądź przygotować na jej bazie pyszne, bezglutenowe ciasto czekoladowe.

„Ugotowaną kasze blendujemy z innymi składnikami np. stewią, mlekiem roślinnym, kakao czy jajkiem. Zyskujemy dzięki temu witaminy z grupy B oraz białko. Do ciast można też używać bogatych w potas i beta karoten słodkich warzyw, takich jak marchewka, batat czy banan, będący doskonałym zagęszczaczem. Doskonałymi dodatkami są także orzechy, sezam, siemię lniane czy nasiona chia, zawierające nienasycone kwasy tłuszczowe, magnez, żelazo, witaminy z grupy B oraz witaminę E.” - dodaje Barbara Dąbrowska-Górska.

W związku ze zbliżającą się Wielkanocą, California Prune Board przygotowała trzy, wyjątkowe przepisy na nietuzinkowe świąteczne dania:

Pascha wielkanocna ze śliwką kalifornijską - tradycyjna potrawa, której nie może zabraknąć na świątecznym stole

500g sera białego, trzykrotnie mielonego
pół kubka cukru drobnego
3 żółtka
100g masła, miękkiego
10 śliwek suszonych z Kalifornii
1 pomarańcza
1 cytryna
kawałek gazy
do dekoracji: 2 śliwki kalifornijskie, skórka z cytryny i pomarańczy

Przygotowanie:

Cukier i żółtka bardzo dokładnie utrzeć do zmiany koloru na jasno żółty, dodać miękkie masło, całość ponownie dokładnie utrzeć. Do masy dodać ser, wszystko wymieszać do połączenia składników i uzyskania jednolitej masy. Pomarańczę i cytrynę dobrze wyszorować, sparzyć wrzątkiem, zetrzeć skórkę, część zostawić do dekoracji. Śliwki kalifornijskie drobno posiekać. Śliwki do dekoracji pociąć w paski. Posiekane śliwki , startą skórkę z pomarańczy i cytryn dodać do masy serowej, wymieszać. Sitko postawić na misce lub garnku, rozłożyć na nim gazę, przelać masę serową. Rogi gazy zamknąć, lekko zawinąć i docisnąć. Na wierzchu ułożyć talerzyk pasujący średnicą do sitka, postawić na nim torebkę z cukrem lub mąką. Pozostawić całość ok. 6 godzin, w tym czasie odsączy się nadmiar serwatki. Po upływie czasu uformowany okrąg można przełożyć do bardziej ozdobnego naczynia i umieścić w lodówce na kilka godzin do stężenia i wychłodzenia. Po wyjęciu z lodówki, wyjąć paschę z formy, zdjąć gazę, ułożyć na talerzu do serwowania, udekorować paskami ze śliwek kalifornijskich i skórką z pomarańczy i cytryn.

Terrina z wędzonego twarogu ze śliwkami kalifornijskimi i szczypiorkiem - pomysł na doskonałą i lekką przekąskę

500g sera białego, wędzonego solankowego (ewentualnie biały ser)
250 ml śmietanki 30% UHT
7 łyżek jogurtu
10 śliwek suszonych z Kalifornii, drobno posiekanych
7 łyżeczek żelatyny spożywczej
pęczek szczypiorku, drobno posiekany
1 mały ząbek czosnku
opcjonalnie pieprz do smaku
kiełki do dekoracji
1 łyżka oliwy do wysmarowania naczynia na terrinę

Przygotowanie:
Naczynie lub naczynka na terrinę wysmarować oliwą, nadmiar zdjąć ręcznikiem papierowym. Do miksera przełożyć ser, dodać jogurt, przeciśnięty przez praskę czosnek i połowę śmietanki UHT, miksować do momentu uzyskania jednolitej konsystencji, doprawić pieprzem. (Ser solankowy jest wystarczająco słony więc soli nie dodajemy, przy wersji z serem białym naturalnym trzeba dodać sól do smaku). W małym rondlu lekko podgrzać pozostałą część śmietanki UHT, dodać żelatynę, dokładnie wymieszać nie pozostawiając grudek. Całość przelać do masy serowej, jeszcze raz dokładnie zmiksować. Dodać posiekane śliwki kalifornijskie i szczypiorek, masę wymieszać ręcznie i przelać do naczynia lub naczynek na terrinę. Terrinę przełożyć do lodówki na minimum 3 godziny, a najlepiej na całą noc.

Wieniec drożdżowy ze śliwką kalifornijską - propozycja dla miłośników owocowej słodkości

Składniki:

Masa serowa:
300g twarogu
4 łyżki cukru pudru
14 śliwek kalifornijskich

Ciasto drożdżowe:
320g mąki
120 ml mleka
5g drożdży instant
50 g cukru
40 g masła
1 jajko

Dodatkowo:
1 jajko do posmarowania ciasta
3 łyżki migdałów do dekoracji
1/2 szklanki cukru pudru
1 łyżka soku z cytryny

W misie miksera (ewentualnie wysokiej misce) zmiksować twaróg z cukrem pudrem do połączenia składników. Śliwki suszone z Kalifornii przeciąć na pół. W małym rondelku podgrzać mleko, dodać masło, wymieszać całość do roztopienia masła, odstawić do wystygnięcia. Do misy dodać: przesianą mąkę, cukier oraz drożdże, wbić jajko, całość zalać przestudzonym mlekiem z masłem. Ciasto wyrabiać tzw. hakiem, najpierw na wolnych obrotach po kilku minutach na szybszych, łącznie przez ok. 12 minut (ciasto można też wyrobić ręcznie, wyrabiamy do momentu, kiedy zacznie być elastycznie i nie będzie się kleić do rąk). Tak przygotowane ciasto przykryć ściereczką, zostawić w ciepłym miejscu na minimum godzinę do wyrośnięcia.  Gotowe ciasto przenieść na posypaną mąką stolnicę, wałkować na prostokąt o wielkości kartki A4.  Na blasze piekarnikowej ułożyć papier do pieczenia, oprószyć go obficie mąką i ułożyć na nim przygotowany drożdżowy prostokąt, na który wyłożyć masę twarogową, dodać połówki śliwek kalifornijskich, zostawić 3 cm marginesy na dłuższych bokach.  Dłuższym bokiem zwinąć ciasto w roladę, boki ciasta dokładnie zamknąć. Roladę przeciąć wzdłuż, na tyle głęboko, aby była widoczna warstwa twarogowa. Wziąć do ręki jeden z końców rolady, okręcać go wokół jego własnej osi (ok. 4-5 razy) formując wieniec.  Po uformowaniu wieńca skleić ze sobą końce ciasta, całość posmarować roztrzepanym jajkiem. Tak przygotowany wieniec piec w piekarniku nagrzanym do temperatury 170 stopni, z funkcją termoobieg przez 30-35 minut.

Lukier: do połowy szklanki cukru pudru dodać 1-1   1/2 łyżki soku z cytryny. Wymieszać dokładnie , polać lekko wystudzone ciasto. Płatki migdałów uprażyć na suchej patelni do lekkiego zarumienienia, posypać ciasto polane lukrem.